Leven met bewuste aandacht
De boeddhistische beoefening wordt soms gekenmerkt, wordt soms samengevat als leven in aandacht of leven met aandacht. En misschien kunnen we daar een woordje aan toevoegen wat het verder verheldert: leven met bewuste aandacht. Want onze aandacht stroomt uit op vele momenten in de dag naar van alles en nog wat: naar de dingen in de wereld om ons heen, naar de dingen in onze interne wereld, naar de dingen in de digitale wereld. Dus aan aandacht geen gebrek! Maar heel vaak stroomt die aandacht uit onbewust en blijft dan hangen – plakken – aan datgene waarop het zich richt.
Leven met bewuste aandacht is de aandacht leren vrij te maken, zodanig dat de aandacht niet continue blijft hangen bij datgene waaraan het zich heeft gehecht. En dat betekent dat we echt bewust moeten worden van wat we met de aandacht doen. Waar geven we aandacht aan, hoelang geven we aandacht aan [iets]? Want wie kent het niet, dat we aan iets aandacht geven, met name aan dingen in de sociale media of YouTube, en voordat je het weet zijn twee uur voorbij. Je had het nooit gepland, eigenlijk wilde je het niet, maar je aandacht bleef onbewust hangen bij wat je zag en hoorde. En dat heeft een effect op je lichaam en geest. Vooral als datgeen waaraan je aandacht besteedt, zorgt voor een verkramping van lichaam en geest. Onze aandacht heeft de neiging vooral te blijven hangen bij het negatieve, bij het zorgelijke, bij wat je angst inboezemt, hoe subtiel ook.
Leven met aandacht, met bewust aandacht, is uiteindelijk leven in vrijheid want het betekent meester zijn over je aandacht. De meester is vrij. Het wordt een vrije keuze om aan dit of dat aandacht te geven of niet. Het wordt een keuze hoe lang je aandacht geeft. En wanneer je stopt kan de aandacht terugvloeien en kan je rusten in eenvoudigweg zijn. Rusten in het hier en nu, in zoals de dingen zijn, zonder angst, zonder zorgen, zonder haatgevoelens. Zijn met die lichte glimlach.
En dat is wat we in de [boeddhistische] beoefening oefenen, in elke meditatie oefenen: de aandacht terug te laten vloeien, de aandacht los te maken. Bewust te worden dat we met onze aandacht ergens zaten en misschien vastzaten. Het is daarom ook dat we met de leefregels oefenen want de leefregels maken ons nog meer bewust van het onheilzame waarin onze aandacht vast kan komen te zitten wat dan vervolgens leidt tot meer onheilzame gedachten, onheilzame woorden, onheilzame daden. Leven met bewuste aandacht is bewust te zijn óf iets heilzaam is waar ik mijn aandacht aan geeft, of niet. Of het heilzaam is voor mijzelf, voor anderen of voor de wereld om mijn heen.
Dus zit, ontspan en verzacht. Laat de aandacht terugvloeien. En wanneer de aandacht uitstroomt, misschien in je meditatie of straks gedurende de dag, weet waar je aandacht aan geeft. Blijf meester over je aandacht. En als het genoeg is geweest, als gedaan is wat gedaan moet worden, als gezegd is wat gezegd moet worden, als gedacht is wat gedacht moet worden, laat je aandacht dan terugvloeien. En als het onheilzaam is waar je aandacht in terechtkomt, laat de aandacht dan ook meteen weer terugvloeien en rust dan in dit pure zuivere zijn.
* * * * *
"Leven met aandacht, met bewust aandacht, is uiteindelijk leven in vrijheid want het betekent meester zijn over je aandacht. De meester is vrij. Het wordt een vrije keuze om aan dit of dat aandacht te geven of niet. Het wordt een keuze hoe lang je aandacht geeft. En wanneer je stopt kan de aandacht terugvloeien en kan je rusten in eenvoudigweg zijn."
