DharmawielHet Achtvoudig Pad is het pad naar het einde van lijden. In het boeddhisme wordt het vaak symbolisch weergegeven als een achtspakig wiel. De aspecten van het Achtvoudig Pad zijn:
1. Juist begrip, 2. Juist denken, 3. Juist spreken, 4. Juist handelen, 5. Juiste leefwijze, 6. Juiste inspanning, 7. Juiste aandacht, 8. Juiste meditatie.

Dit artikel gaat in op de aspecten: Juist begrip en Juist denken


Een zekere mate van begrip van de dingen-zoals-ze-zijn is het begin van het Achtvoudig Pad. Zeker, tenzij er enige mate van bewustzijn is van hoe de dingen in deze wereld echt zijn, is er geen reden voor iemand om waarheid in het algemeen te gaan zoeken en al helemaal niet om het Pad van boeddhistische training te gaan volgen. Er zijn in feite slechts enkele elementaire zaken die begrepen moeten worden voor je een begin kan maken.

De Edele Waarheden

De eerste daarvan is dat het leven zoals we dat normaal leiden ons op den lange duur niet echt gelukkig of tevreden maakt. Allereerst zijn we nooit voldaan: als we iets niet bezitten, willen we het hebben; als we iets hebben, willen we meer; als we heel veel hebben, zijn we bang dat we het kwijtraken en zien we bovendien dat er nog meer te krijgen valt, dat we dan ook willen hebben. Dat geldt niet alleen ten aanzien van materiële zaken, maar ook voor relaties, reputaties, … voor praktisch alles. Deze drang van hebzucht en angst voor verlies laat maar weinig ruimte voor blijvende vervulling. Verder is het zo, dat we inderdaad dingen kwijtraken, en dat doet pijn: we worden ziek, we hebben tegenslag, we worden gescheiden van degenen waarvan we houden, we sterven.

De Tweede Edele Waarheid is dat er een reden is voor de frustratie en het lijden: het feit dat we aan dingen vasthouden, er naar grijpen, eraan gehecht zijn. Wat pijn doet is niet dat we iets niet hebben; het is dat we iets niet hebben en het willen hebben. Wat verdriet veroorzaakt is niet het feit dat we iets verliezen, maar dat we niet in staat zijn dat te accepteren en het te laten gaan.

Deze bespiegelingen wijzen lijnrecht naar het feit dat er iets is dat we hieraan kunnen doen. We kunnen de gang van zaken in de wereld niet stoppen (al lijkt veel van wat we doen op een poging daartoe), maar we kunnen wel de manier veranderen waarop we er op reageren. Als we maar een manier konden vinden om een einde te maken aan dat graaien naar dingen, een manier om het leven te nemen zoals het is in werkelijkheid, dan zou er vanzelf rust, tevredenheid en echt geluk zijn. Dit is de derde van de Edele Waarheden, en het feit dat er een manier is om dit daadwerkelijk te doen is de vierde. Die Weg is het Achtvoudig Pad zelf. Deze Vier Edele Waarheden vormen de kern en het wezen van het Boeddhisme, het zijn precies die observaties die de Boeddha Shakyamuni de weg naar de verlichting wezen.

Vervolg: Het Achtvoudig Pad – deel 2

Oorspronkelijke titel: The Eightfold Path
Publicatiedatum: 2001
Vertaling: Eerw. Hakuun Barnhard en Michel Tille