Discipline

Aan beide kanten van het altaar staat een beeldje. Aan de rechterkant staat Avalokiteshwara, in het Japans 'Kanzeon' genoemd, die 'mededogen' verpersoonlijkt. Aan de andere kant staat Acalanatha, die 'standvastigheid' verpersoonlijkt. In het Japans wordt hij 'Fugen' genoemd.

Avalokiteshwara verpersoonlijkt het aspect van mededogen maar ook het aspect van luisteren - de naam betekent "Zij/Hij die het lijden van de wereld hoort" - en die twee hangen samen. Door mededogen - dat is het dulden, het toelaten en accepteren van 'wat is' - en meditatie kunnen we luisteren naar wat nodig is hier en nu, het antwoord van het hart.

Acalanatha, de 'standvastige', staat in de vlammen van haat, hebzucht en onwetendheid en ook hij is in meditatie, luisterend naar wat nodig is. In feite drukken beide beeldjes hetzelfde uit en dat is het vermogen om te 'zitten' (of 'staan') in het hier en nu en het toelaten van - maar zich niet verliezend in - de gedachten en emoties van dit moment, luisterend naar de intuïtieve wijsheid van het hart.
Het volgen van het hart is een discipline. Als je dat woord opzoekt in het woordenboek, wordt het omschreven als 'gehoorzaamheid aan instructies en bevelen'. Een groot deel van onze training is het oefenen in de discipline, d.i. het oefenen in het luisteren en het volgen van de instructies van het eigen hart. Ik heb ook het etymologisch woordenboek erop nageslagen en daar staat dat 'discipline' afkomstig is van het Latijnse woord 'disciplina', een 'instructie die gegeven wordt aan een disciple (een leerling)'. Het woord 'disciple' komt van Latijnse 'dicipere' dat 'doorgronden' en 'volledig begrijpen' betekent. De leerling is diegene die de instructie, die aan hem of haar gegeven wordt, volledig probeert te doorgronden en te begrijpen. Het woord discipline heeft dus die twee aspecten; het oefenen in het luisteren en het volgen én het volledig proberen te begrijpen van de instructie, die ons gegeven wordt.
De Japanse Zen-meester Dogen schrijft in de Shobogenzo in het hoofdstuk Shoji (Leven en Dood):
"Wanneer de Boeddha alles doet, en je volgt dat doen zonder moeite en zonder er je zorgen om te maken, bereik je het vrij zijn van lijden en wordt jij zelf Boeddha."
Je zou ook kunnen zeggen: "...dan realiseer je dat jij en de Boeddha niet twee zijn."
Het oefenen in discipline kan alleen maar plaatsvinden wanneer we een zeker respect hebben. Wanneer we studeren bij een leraar, of dat nu een taal is die we studeren, een vak of een sport, we kunnen alleen maar goed leren wanneer er ook een zeker respect is voor diegene die ons leert. Het luisteren naar ons eigen hart en het volgen daarvan vraagt dat we ook een respect hebben voor de 'innerlijke leraar', de Boeddha in onszelf. Houd dit in het achterhoofd. We zijn de leerling én de leraar. Luister naar de leraar in jezelf, de intuïtieve wijsheid van het hart. Gehoorzaam het en probeer het volledig te doorgronden en te begrijpen. Dan wordt de leerling de leraar zelf. Respecteer de innerlijke leraar. Het respecteren kunnen we alleen doen door werkelijk te luisteren, door terug te keren naar de innerlijke stilte in het moment en echt te luisteren.