In vrede leven in een doldraaiende wereld

De sleutel tot een vreedzaam leven in een doldraaiende wereld is: mediteer elke dag voor tenminste 20 minuten. En als je de mogelijkheid hebt, zit dan tevens voor een extra meditatieperiode van 5 tot 10 minuten. Neem je voor dit te doen, wat er ook gebeurd.

Er is niemand die ik spreek over spirituele zaken die het niet druk heeft. Zelden ontmoet ik mensen die zeggen dat ze niet druk zijn. Dus om grip te krijgen op dit feit, dat we allen delen in dit leven, moeten we leren om een eiland van stilte in deze doldraaiende wereld van ons te creëren. Dit doen we door onszelf aan te leren om elke dag 20 minuten stil te zitten. Het is heel belangrijk tijd vrij te maken om eenvoudigweg mens te zijn, in en uit te ademen, te aanschouwen wat de geest doet, gedachten en gevoelens te laten komen en gaan. Dat we afgeleid worden en over dingen na gaan denken is normaal, maar we kunnen steeds terugkomen naar ademen en loslaten.

Wanneer ik stilsta en nadenk over wat ik doe in mijn leven, merk ik op dat ik altijd druk ben, dat ik altijd hard werk. Maar ben ik werkelijk te druk? Dat hangt helemaal af van mijn geesteshouding en hoever ik tot het uiterste ga. De waarheid is dat ik tijd genoeg heb - of in de woorden van Julian of Norwich: "Ik heb alle tijd die er is." - én ik weet het ook maar soms val ik terug in die o zo Amerikaanse gewoonte van het streven om te presteren. Dus deze prestatiedwang los laten is onderdeel van mijn meditatie-oefening. Het komt op en het verdwijnt weer en ik hoef er geen energie in te steken, ik kan het loslaten.

Ook is er de altijd doldraaiende wereld van het nieuws, de media en het entertainment. Van nature is nieuws in de media over het algemeen slecht. Dus waarom spenderen we zoveel tijd aan het opnemen van slecht nieuws? Om in vrede te leven in een doldraaiende 'nieuwswereld', moet je een strikte limiet stellen aan de hoeveelheid die je ervan binnenkrijgt. Dat wil zeggen: niet meer tijd per dag dan dat je normaal gesproken zou mediteren. Bovendien, wat is er belangrijker, mediteren of het nieuws? Je moet er in deze wijze over nadenken en dan intelligente keuzes maken.

Ik ben soms verbijsterd over het feit dat de meeste mensen zich erg veel zorgen maken over wat ze eten - is het biologisch?, zit er teveel vet in?, is het goed voor me? - en dat toch dezelfde mensen zich voor de televisie parkeren en uren achter elkaar mentaal afval naar binnen werken! We moeten net zoveel aandacht schenken aan wat we met onze geest absorberen, als dat we doen met ons lichaam; dit moet eigenlijk heel logisch zijn. Alles dat we mentaal in ons opnemen, heeft een uitwerking op de geest. Eén van de interessante aspecten van meditatie is dat het tot gevolg heeft dat al die dingen, die we mentaal in ons opgenomen hebben, weer terug in het bewustzijn worden gebracht waardoor we ernaar kunnen kijken en we ze kunnen loslaten.

Deze eigenschap van de geest lijkt veel op een virus-detectieprogramma voor computers. Het zou ons er meer bewust van moeten maken dat, wat we in de vorm van nieuws en vermaak absorberen, meer op virussen lijkt. Ze vormen ons zoals we zijn én ze hebben de neiging ons, op een bepaald niveau, ziek te maken. En net zoals we onze lichamen moeten ontspannen en lichamelijke spanning los moeten laten, moeten we ook leren om onze geest te ontspannen en mentale, emotionele en spirituele spanningen, die zo gemakkelijk opstapelen, los te laten. Dit is één van de belangrijkste redenen om elke dag te mediteren.

Het is ook goed om je geest elke dag een beetje te voeden met de Dharma. Voor mijzelf is het erg makkelijk om in een geestestoestand te komen waarbij ik weer ga streven om te presteren, aan het haasten ben, of gewoon te veel bezig ben met druk zijn. Ik kan dan denken dat ik de tijd niet wil nemen om een stuk uit de Dharma te lezen of dat ik er gewoon te moe voor ben. Maar als ik er toch de tijd voor neem, dan heeft die Dharma de neiging om in mijn bewustzijn terug te komen, net zoals de eerder genoemde mentale ruis en kan ik eraan werken om het in praktijk te brengen. Monniken reciteren de geschriften elke dag om precies deze reden.

Ik probeer niet te zeggen dat we een muur voor de rest van de wereld moeten optrekken en zo een barrière tegen al zijn slechte dingen moeten opwerpen. Wat we wel moeten doen, is een eiland van kalmte creëren, dat als een schuilplek dient voor de wereld en zijn gekheid, en dat we ons tenminste één keer per dag moeten terugtrekken naar deze plek. Mensen komen om deze reden naar de tempel; het is een 'oase', zoals iemand het laatst noemde, voor religieuze beoefening en een bevrijding van de streverige wereld. Door naar de tempel te gaan en te zien dat het mogelijk is om een fysiek eiland van kalmte, een tempel, te creëren, kan iemand zien dat het ook mogelijk is om een inwendig eiland van kalmte te creëren, waar je je regelmatig naar kunt terugtrekken.

Amerikanen geven meer aan ziektekosten uit dan welke andere natie in de wereld ook. Wanneer we ziek worden, gaan we naar een dokter en krijgen we een behandeling. Evenzo vind ik het eigenaardig dat dit aan de ene kant wordt gedaan, maar dat aan de andere kant er maar weinig mensen zijn die een dokter zoeken die hen geestelijk kan helpen. Misschien doen we veel aan zelfdiagnose, proberen we een beetje van dit en een beetje van dat, hopende dat het werkt en het ons beter doet voelen. Waarom gaan we voor een behandeling niet naar een gekwalificeerde dokter, die ons van het lijden af kan helpen, en wiens adviezen je ter harte kunt nemen? Om vreedzaam te leven in deze wereld, denk ik dat het noodzakelijk is om toevlucht te kunnen vinden bij een medelevende leraar en een groep mensen die ook oefenen en waar we ons thuis voelen.

Met het uiteenvallen van de kleine gemeenschappen en het kerngezin in onze maatschappij, het groeiende isolement van het individu, de onpersoonlijke en uitgroeiende steden en buitenwijken, is het moeilijk geworden om aan de primaire menselijke behoefte om tot een groep te behoren te voldoen. Er is een basisbehoefte voor gemeenschappelijke activiteiten die we allen delen zoals ceremonies, of samen wandelen of samen eten, dingen die we regelmatig doen in de tempel. Dus niet helemaal alleen zijn is erg belangrijk, vooral in spirituele zaken. De boeddhistische Sangha bestaat reeds sinds de Boeddha de verlichting bereikte en mensen begon te onderwijzen. We moeten er zelf toevlucht in nemen, nu in de 21ste eeuw zelfs nog meer dan in de 'eenvoudigere' tijd van de Boeddha in India, 25 eeuwen geleden.

Eerw. meester Jiyu leerde dat het de taak van monniken is om afstand te nemen van de wereld en in een klooster of tempel te leven en dat het de rol van de leek is om in de wereld te leven, maar niet van de wereld te zijn. Wat houd het precies in om niet van de wereld te zijn? Het houdt in dat je je niet laat misleiden door de mentaliteit van de wereld met al zijn obsessies voor succes en mislukking, lof en schuld, geluk en verdriet, seksualiteit en eenzaamheid, plezier en verveling, beroemdheid en schande en alle andere tegenstellingen die de wereld een wereld van lijden maken. Dagelijks een stap terug doen van het verzonken zijn in deze zaken, is noodzakelijk om ervoor te zorgen niet teveel 'ingepakt' te worden door de mentaliteit van deze wereld.

Ons eiland van kalmte zijn de Drie Juwelen; de Boeddha, de Dharma en de Sangha. We hebben ze alle drie nodig om een echt veilig toevluchtsoord te hebben, de Drie Toevluchten, die de dreunen, figuurlijk gezien, van de golven van de wereld kan weerstaan. Het is mogelijk om gelukkig en vredig te leven in een doldraaiende wereld en toch de Boeddha's toevlucht levend te houden in je hart.